Uwarunkowania oraz potrzeba istnienia przyjaznej instytucji pożyczkowej, przeciwstawiającej się wszechobecnej lichwie, stworzyły, w tutejszej enklawie rynku blisko 100 lat temu, podwaliny dzisiejszej placówki finansowej.

Bezpośrednim prekursorem powstania obecnego Banku Spółdzielczego w Sędziszowie było Towarzystwo Oszczędnościowo - Pożyczkowe w Krzcięcicach - instytucja kredytowa oparta na środkach własnych - udziałach i wkładach oszczędnościowych członków.
Formalne zezwolenie tzw. „Patent” Urzędu Gubernialnego w Kielcach na zarejestrowanie i otwarcie Kasy pod nazwą Towarzystwo Oszczędnościowo - Pożyczkowe w Krzcięcicach miało miejsce 5 marca 1911 roku.
Statutową działalność Towarzystwo rozpoczęło w dniu 23 kwietnia 1911r. Protokół z tego posiedzenia jak i następne pisane były w dwóch językach: rosyjskim i polskim, a ich treść zachowała się do dziś.
Ówczesny Zarząd Towarzystwa tworzyli: Józef Kubat - Prezes, Jan Szwaczka i Jan Nowak - kasjer. Do Rady Nadzorczej weszli Wincenty Mróz - Przewodniczący, Jakub Mnich, Stanisław Zaczkowski i Ludwik Czerwik. Księgowość prowadził Józef Kruk.
Zasady udzielania pożyczek były następujące:
- ogólne zadłużenie każdego członka nie mogło przekraczać początkowo 200 rubli,
- 3 rodzaje pożyczek: na wiarę, pod zastaw i za poręczeniem,
- określano również wysokość kwoty do jakiej mógł każdy ręczyć,
- wszystkie kredyty zabezpieczano wekslami.
Już na pierwszym Zebraniu (Protokół Nr 1/1911) w dniu 23 kwietnia 1911 roku Towarzystwo dysponowało funduszami w kwocie 5.380 rubli co w przeliczeniu na zboże stanowiło ponad 1.000q. Środki te pozwoliły na udzielenie 29 pożyczek. Pomocną dłoń Towarzystwo uzyskało od Towarzystwa Oszczędnościowo - Pożyczkowego w Jędrzejowie w formie bezprocentowej pożyczki w wysokości 1800 rubli. Oprocentowanie oszczędności wynosiło 4,5% rocznie płatnych na każde żądanie 6% rocznie - 12-miesięcznych, natomiast oprocentowanie kredytów wynosiło 7,5% rocznie, a karnych 1% za miesiąc, a po miesiącu zalegania, kredyt kierowano do Sądu. Do wybuchu I wojny światowej wypracowane zyski Towarzystwo przeznaczało na fundusze własne - fundusz zasobowy, z którego pokrywano straty.
W roku 1922 na Walnym Zgromadzeniu przyjęto nowy Statut i zmieniono nazwę Towarzystwa na Kasę Spółdzielczą w Krzcięcicach. Lata 1922 - 1924 to trudny okres. 13 stycznia 1924 roku Rada Nadzorcza zawiesza działalność z powodu braku gotówki. Wznowienie działalności następuje dopiero pod koniec grudnia 1924r. Pewien rozwój odnotowuje się dopiero w latach 1925 - 1927.
W roku 1927 zostaje zarejestrowana druga Kasa na naszym terenie, była to Kasa Stefczyka w Mstyczowie. Głównym organizatorem tej kasy był Ksiądz Jan Pałczyński, który został pierwszym Przewodniczącym Rady. Następnym organizatorem był Tadeusz Tyczyński, zięć dziedzica Kuglera ze Mstyczowa, wybrany na zastępcę przewodniczącego Rady. Posiedzenia początkowo odbywały się na plebanii. Pierwszymi członkami Zarządu byli Capek Izydor - Prezes, Skucha Izydor i Hajdas Antoni członkowie. Teren działania tej kasy to teren Parafii Mstyczów. W roku 1929 zorganizowano trzecią Kasę Stefczyka na obecnym terenie działania w Węgrzynowie Nowym. Organizatorami tej Kasy byli dwaj nauczyciele Jędraszek i Zegocki oraz Ksiądz Franciszek Serafin z Obiechowa. Miejscem zebrań była szkoła. Pierwsze poważne trudności przeżywają te Kasy w latach 1932 - 1933.


Działalność Kas w czasie II wojny światowej i okupacji uległa znacznemu ograniczeniu, ale żadna z nich nie zaprzestała działalności.
Jedynie Kasa w Krzcięcicach miała około 6-cio miesięczną przerwę w działaniu
w 1943 r. z powodu włamania i zniszczeń z tego tytułu.

Zmiany ustrojowe, które nastąpiły w Polsce po 1944 roku spowodowały potrzebę reorientacji form i metod działania także w spółdzielczości bankowej.
Ważnym wydarzeniem w życiu wszystkich kas spółdzielczych i Kas Stefczyka był dekret o reformie bankowej z dnia 25 października 1948r., na mocy którego Minister Finansów zarządzeniem z dnia 4 stycznia 1950 roku ustalił ilość kas w całym kraju. Na terenie powiatu Jędrzejowskiego miało ich być 7. Stąd też - trzy kasy Kasa Stefczyka w Mstyczowie, Kasa Stefczyka w Węgrzynowie Nowym i Kasa Spółdzielcza w Krzcięcicach, w dniu 25.06.1950 roku na Walnym Zgromadzeniu połączeniowym utworzyły Gminną Kasę Spółdzielczą w Sędziszowie.
Zarząd tworzyli:
- Józef Zarębski z Krzcięcic - prezes,
- Michał Luboń z Mstyczowa - viceprezes,
- Wincenty Zbroiński - członek
Początkowo GKS obejmowała swoim zasięgiem 8, a później 12 gromadzkich Rad Narodowych. GKS zostają pozbawione pełnej samorządności. Zwierzchni Nadzór nad działalnością przejął Bank Rolny.
W dniu 10 czerwca 1956 roku Walne Zgromadzenie Delegatów przyjęło nowy Statut i zamieniono nazwę Gminna Kasa Spółdzielcza na Kasa Spółdzielcza w Sędziszowie. 5 lat później w dniu 5 marca 1961roku Walne Zgromadzenie Delegatów podjęło decyzję o kolejnej zmianie nazwy na Bank Spółdzielczy.
Dla lepszego wykonywania zadań uruchomiono punkty kasowe w Krzcięcicach (1958 r.), w Czekaju (1963 r.), w Tarni (1974 r.).
W kwietniu 1962 roku powołano komitet organizacyjny w Słupi w celu oderwania się od Sędziszowa i założenia Spółdzielni Oszczędnościowo - Kredytowej w Słupi. Już 3 czerwca 1962 roku powołano władze spółdzielni, a miesiąc później 1 lipca pod kierunkiem Tadeusza Stachury i Ireny Gregorczyk przejęto majątek i zobowiązania od BS Sędziszów i rozpoczęto w pełni samodzielne funkcjonowanie.
8 października 1966 r. w Sędziszowie, a 10 grudnia w Słupi oddano do użytku nowo wybudowane własne pawilony bankowe (tzw. Stawarzówki). W obu przypadkach powstały one w dużej mierze ze składek członkowskich. Czynny udział w pracach budowlanych brał Samorząd oraz pracownicy Banku.
1 lipca 1975 roku w wyniku dalszej reformy bankowej - Bank Rolny łączy się z CZ SOP i powstaje Bank Gospodarki Żywnościowej jako bank państwowo - spółdzielczy, który przejął po byłym Banku Rolnym funkcję centrali finansowej a po CZ SOP funkcję Centralnego Związku Spółdzielczego.
Banki Spółdzielcze przejęły z byłego Banku Rolnego całą obsługę kredytową ludności wiejskiej, łącznie z jej zadłużeniem z tytułu kredytów udzielonych przez ten bank, przejęły również kredytowanie kółek Rolniczych, spółek wodnych obsługę obrotu nieruchomościami rolnymi pochodzącymi z PEZ oraz obsług? budżetów gmin.
W związku z rozszerzeniem działalności i zadań zachodziła konieczność zwiększania zatrudnienia, a to wymusiło decyzję o rozbudowie budynku bankowego. 1 czerwca 1979 roku rozpoczęto dobudowę 5 pomieszczeń o powierzchni 60m2 od strony Baru „Zacisze” które zakończono po 6 miesiącach a dokładnie 19.12.1979r. Podobną dobudowę zrealizował Bank Spółdzielczy w Słupi w 1981r.
W dniu 26.10.1986r. Bank Spółdzielczy w Sędziszowie obchodził Jubileusz 75 - lecia. Z tej okazji nadano wiele odznaczeń państwowych i resortowych dla zasłużonych działaczy i pracowników Banku. Od roku 1986 sytuacja gospodarcza kraju zaczęła się gwałtownie pogarszać, występowały coraz większe braki materiałowe i żywnościowe. Pieniądz tracił na wartości. Występowała znaczna inflacja, która osiągnęła swój szczyt na przełomie lat 1989 - 1990. Półki w sklepach były puste, a żywność sprzedawana na kartki.
Rok 1990 okazał się rekordowy w „oprocentowaniu”. Oszczędności za styczeń oprocentowane były 36% a za luty 20% miesięcznie. Natomiast kredyty odpowiednio 42% i 36% miesięcznie. Zgodnie z obowiązującym prawem Banki Spółdzielcze uzyskały samodzielność, na tyle dużą, że niektóre z nich niewłaściwie ją wykorzystały i po prostu zbankrutowały. Z mocy ustawy o zmianach w organizacji
i działalności bankowości spółdzielczej - BGŻ przestał być centralnym związkiem banków spółdzielczych i stracił prawo lustracji i kontroli nad 1663 bankami spółdzielczymi.
Rok 1993 to rok nowych inwestycji: rozbudowa powierzchni pomieszczeń bankowych w tym budowa nowej sali operacyjnej, pokoju rozliczeń, pokoju Gł. Księgowego i pomieszczeń socjalnych. Budowę rozpoczęto 1 czerwca i trwała niespełna 3 miesiące. Bank rozwijał się zyskując zaufanie swoich klientów.
Historycznym wydarzeniem w najnowszych dziejach spółdzielczości bankowej była ustawa z 24 czerwca 1994 roku o restrukturyzacji banków spółdzielczych i BGŻ. Dzięki tej ustawie został stworzony nowy stan prawny, trójszczeblowa struktura spółdzielczości bankowej. Powołano 9 Banków Regionalnych z siedzibami w Krakowie, Olsztynie, Koszalinie, Bydgoszczy, Lublinie, Rzeszów, w Warszawie, Wrocławiu i w Poznaniu oraz ustalono granice regionów. Obowiązkowa stała się przynależność BS do Banku Regionalnego, który obejmował teren działania BS. Trzecim szczeblem bankowej struktury był oczywiście Bank krajowy, którego rolę pełnił BGŻ przekształcony w Spółkę Akcyjną z 66% udziałem Skarbu Państwa, a tylko 34% udziałem BS.
Bank Spółdzielczy w Sędziszowie wraz z 198 bankami spółdzielczymi z 7 ówczesnych województw (bielskiego, częstochowskiego, katowickiego, kieleckiego, krakowskiego, nowosądeckiego i tarnowskiego) podpisał umowę zrzeszeniową
z MBR S.A. w Krakowie. Okres współpracy z MBR a szczególnie lata 1995 - 97 to okres bardzo korzystny w działalności Banków Spółdzielczych. W ramach kredytów preferencyjnych wzrastało obligo kredytowe. Rolnicy otrzymywali bardzo tanie kredyty inwestycyjne modernizując na nowo swe gospodarstwa. Banki osiągnęły znaczne zyski. W okresie dwóch lat 2000-2001 progi kapitałowe pozbawiły samorządności prawie połowę z zrzeszonych w MBR Banków Spółdzielczych.
Mając na celu umocnienie się banku a szczególnie jego pozycję na rynku z dniem
1 grudnia 1997 roku Bank Spółdzielczy w Sędziszowie, po 35 latach, połączył się ponownie z Bankiem Spółdzielczym w Słupi tworząc centralę i oddział.
Ostatnie lata 1999 - 2001 to czas wielu niewiadomych i ciągłej niepewności ze względu na uregulownaia prawne.
Jednakże pomimo wielu obaw podjęto decyzję o nadbudowie budynku bankowego
w Sędziszowie. W tym czasie ogromnej zmianie uległy warunki obsługi klientów,
w szczególności kredytobiorców.
W 2000 roku wychodząc na przeciw potrzebom Banku Spółdzielczego
w Wodzisławiu, Samsonowie i Radoszycach hołdując idei solidarności spółdzielczej Bank Spółdzielczy w Sędziszowie wykupił (za kwotę 240 tys. z?) wraz z innymi 6 BS udziały w tych bankach, aby mogły one samodzielnie funkcjonować. W dniu 25 marca 2002r. podpisana została umowa zrzeszeniowa z BPS S.A., który powstał
z połączenia 6 banków zrzeszających i regionalnych , a były to Banki: GBPZ, MBR, LBR, RBR, W-MBR, BUG. Od tej pory wspólnie z Bankami Spółdzielczymi zrzeszonymi w BPS S.A. Bank Spółdzielczy w Sędziszowie tworzy dalszy ciąg historii spółdzielczości bankowej.

» powrót